Παρασκευή, 27 Απριλίου 2012

Κόκκινες γραμμές και μαύρη προπαγάνδα

http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=681941

Μια από τις πολλές φράσεις και όρους που εισήχθησαν στην καθημερινότητα μας, συγκροτώντας αυτό που θα λέγαμε «το γλωσσάρι της κρίσης», είναι οι περίφημες «κόκκινες γραμμές». Όπως αυτές που διέθετε ο κ. Σαμαράς, οι οποίες εσχάτως εξελίχθησαν από ευθείες σε καμπύλες για να ραγίσουν τελικά και να γίνουν διακεκομμένες. Σαν αυτές που, όπως μας πληροφόρησαν κατά σειρά ο εκπρόσωπος του κυνισμού της εξουσίας κ. Πάγκαλος, και της εξουσίας του κυνισμού κ. Παπαδήμος, δεν έχουμε εμείς, αλλά μόνο οι δανειστές μας. Δανειζόμενοι οι ίδιοι, αλλά και πολλοί άλλοι ένθερμοι ζηλωτές της εξουσίας και του πλούτου, απλουστευτικά σχήματα ερμηνείας με βάση την καθημερινή μας εμπειρία (η οποία βεβαίως αφορά το μικροεπίπεδο της ατομικής μας ζωής και όχι αυτό της πολιτικής, αλλά σιγά μην ασχολούμαστε τώρα με μεθοδολογικές ιδιοτροπίες) μας θύμιζαν διαρκώς: «Όταν δανείζεσαι χρήματα από κάποιον, δεν του βάζεις εσύ όρους, αυτός σου βάζει».

Δεν είναι στις προθέσεις μου να εξηγήσω σε αυτό το κείμενο το γιατί είναι γελοίο να στήνει κανείς τέτοιες αναλογίες, του τύπου «οι οικονομικές σχέσεις των κρατών είναι όπως οι οικονομικές σχέσεις των ανθρώπων», ούτε να αποδείξω το γιατί η συγκρότηση μίας αναλογίας δεν συνεπάγεται και την συγκρότηση μίας απόδειξης. Άλλωστε, αυτή η τεχνική είναι από τις πιο παλιές της ρητορικής τέχνης: Εμφανίζω μια κατάσταση όπου η αλήθεια είναι αυταπόδεικτη, την παραλληλίζω αυθαίρετα με την κατάσταση που εξετάζω και εμφανίζω το συμπέρασμα της μίας ως να ισχύει αναλογικά και για την άλλη. Αλλά, είπαμε: όχι μεθοδολογία. Τι μας μένει; Μα, η Ιστορία. Αυτό που θέλω λοιπόν με αυτό το κείμενο είναι να παρουσιάσω δύο περιπτώσεις στη σύγχρονη ελληνική Ιστορία, που η εξέτασή τους κάνει την επιχειρηματολογία περί μονόπλευρων κόκκινων γραμμών να καταρρέει μέσα σε γέλια και απαξίωση.

Πρώτη στάση. 1942. Η Κατοχή βαθαίνει τις δομές της στην Ελλάδα. Η Αντίσταση και η ήττα του Άξονα στη Μέση Ανατολή, όπως μας θύμισε και ο Μιχάλης Λυμπεράτος πριν από λίγες Κυριακές στην Αυγή,1 προκαλεί την όλο και μεγαλύτερη στρατιωτική παρουσία των αρχών Κατοχής και τη διαρκή αύξηση των οικονομικών τους απαιτήσεων. Για αυτό οι ναζί επιτάσσουν μεγάλες ποσότητες πολύτιμων μετάλλων αλλά και τροφίμων, με αποτέλεσμα τη λιμοκτονία ενός πολύ μεγάλου αριθμού Ελλήνων σε ημερήσια βάση. Ο Μουσολίνι φτάνει να δηλώσει πως «οι Γερμανοί πήραν από τους Έλληνες ως και τα κορδόνια των παπουτσιών τους». Ήδη από το 1941 η υποχρεωτική οικονομική αρωγή της Ελλάδας προς τις αρχές Κατοχής ξεπερνάει το ένα δις μάρκα και τα επόμενα χρόνια πολλαπλασιάζεται. Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο δοσίλογος και τοποθετημένους από τους ίδιους τους ναζί, πρωθυπουργός της κατεχόμενης Ελλάδας, στρατηγός Γεώργιος Τσολάκογλου, ενημερώνει τις ναζιστικές αρχές για την πρόθεση του να παραιτηθεί αν η κατάσταση εξακολουθήσει ως έχει! Αστείο θα ήταν βεβαίως το να υποστηρίξει κανείς πως ο Τσολάκογλου πραγματοποίησε κάποιο πραγματικά πατριωτικό πολιτικό διάβημα με εκείνη του την κίνηση. Αποδεικνύεται όμως η δυνατότητα άσκησης (ή απειλής άσκησης) πολιτικής πίεσης, ακόμη και σε ακραία δεσμευτικές συνθήκες.

Δεύτερη στάση. 1949. Αρχές του χρόνου, με τον Εμφύλιο εν εξελίξει και την παρουσία των ΗΠΑ στην Ελλάδα κυριαρχική όσο ποτέ ως τότε. Το Σχέδιο Μάρσαλ και τα οικονομικά του πακέτα δρομολογούν εξελίξεις στην ελληνική οικονομία και την κοινωνία που περνάνε μέσα από σκληρές διαδικασίες για την τήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Η Διεύθυνση Οικονομικής Συνεργασίας (ECA/G), μία από τις Οικονομικές Αποστολές που δρουν στην Ελλάδα εκείνη την περίοδο, καταλήγει στο ότι οι τιμές ασφαλείας των αγροτικών προϊόντων δεν θα πρέπει να υπερβούν το 85% των προπολεμικών τους επιπέδων και για αυτό επιμένει στη μείωση των αγροτικών επιδοτήσεων.2 Τον πρώτο μήνα του χρόνου η κυβέρνηση Σοφούλη απειλεί την ECA/G (δηλαδή, εμμέσως τις ίδιες τις ΗΠΑ, από την στήριξη των οποίων εξαρτιόταν η έκβαση του Εμφυλίου), πως σε περίπτωση επιμονής στη μείωση των αγροτικών επιδοτήσεων, θα παραιτηθεί.

Δύο περιπτώσεις, λοιπόν, κυβερνήσεων με εξαιρετικά ισχυρές σχέσεις εξάρτησης. Δύο κυβερνήσεις οι επικεφαλής των οποίων έχουν την ευθύνη για την αντιμετώπιση των τεράστιων κοινωνικών συγκρούσεων της εποχής τους και άρα κάθε λόγο να μη χαλάνε κανένα χατίρι στους προστάτες τους. Και όμως, το ένστικτο της πολιτικής τους αυτοσυντήρησης και ο φόβος της πολιτικής αποτυχίας και της κοινωνικής έκρηξης τους οδήγησαν μέχρι την απειλή της παραίτησης. Μέχρι, δηλαδή, μια προσπάθεια χάραξης μιας «κόκκινης γραμμής». Περισσότερο ή λιγότερο πραγματικής ή υποκριτικής. Είναι λυπηρό αλλά αληθινό πως η στάση της πολιτικής εξουσίας της Ελλάδας μέσα στην κρίση είναι ως τώρα τέτοια που της είναι άβολο να συγκριθεί ακόμη και με τα γεγονότα που προαναφέραμε. Όσοι έχουν παίξει μέχρι στιγμής με το μέλλον του ελληνικού λαού, εμφανίζοντας τις επιλογές τους ως έναν εξαναγκασμένο μονόδρομο τον οποίο οι ίδιοι τραβάνε παρά τη θέλησή τους, έχουν να επιλέξουν ανάμεσα σε δύο μόνο ερμηνείες: Ή έχουν φανεί κατώτεροι ακόμη και των κυβερνήσεων των συνεργατών των ναζί και των ΗΠΑ ή οι πολιτικές επιλογές τους είναι στην πραγματικότητα συνειδητές και απολύτως επιθυμητές και, εν τέλει, σκληρά ταξικές. Άρα, θα μπορούσαν να θέσουν κόκκινες γραμμές, αλλά απλώς δεν το επιθυμούν. Διότι τα Μνημόνια είναι η εφαρμογή των δικών τους πολιτικών ιδεών και η υπεράσπιση των δικών τους ταξικών συμφερόντων. Δύσκολα μονοπάτια όμως αυτά, ειδικά σε μέρες που πλησιάζει η εκλογική κρίση και οι κυβερνήσεις προσπαθούν να εμφανίσουν την οικονομική κρίση ως φυσικό φαινόμενο και να εξαφανίσουν τις ευθύνες τους σαν σκουπίδια κάτω από το χαλί. Δύσκολα, δηλαδή, βρίσκει διάθεση κανείς να αναμετρηθεί με την Ιστορία, τη στιγμή που αυτή ετοιμάζεται να ρίξει πάνω του ό,τι πιο βαρύ έχει αυτός ο κόσμος. Τη σκιά της.

 


1 Μιχάλης Λυμπεράτος, «Το κατοχικό δάνειο: μια αναγκαία υπενθύμιση», Η Αυγή, 18.3.2012.



2 Γιώργος Σταθάκης, «Η οικονομία κατά τον Εμφύλιο», στο Ηλίας Νικολακόπουλος, Άλκης Ρήγος, Γρηγόρης Ψαλίδας (επιμ.) Ο Εμφύλιος Πόλεμος. Από τη Βάρκιζα στο Γράμμο, Θεμέλιο, Αθήνα 2002, σελ. 65

Λαϊκισμός είναι να σπέρνεις φόβο για να θερίσεις ψήφους

http://rednotebook.gr/details.php?id=5327

Οι παλαιότεροι αριστεροί και οι αριστερές πρέπει να νιώθουν φοβερά μπερδεμένοι τον τελευταίο καιρό, λες και ακούν την φωνή τους να τους έρχεται κατάμουτρα, σαν αντίλαλος, από την απέναντι πλευρά. Πρακτικές και ήθη για τα οποία κατηγορούσαν τις αντίπαλες πολιτικές δυνάμεις, όλως αιφνιδίως εμφανίζονται να τους χρεώνονται και μάλιστα πιεστικά και χωρίς δικαίωμα υπεράσπισης και απολογίας. Η Αριστερά ξαφνικά κατηγορείται πως προωθεί το πελατειακό κράτος, τις διεφθαρμένες συνδικαλιστικές ηγεσίες και, πάνω από όλα, τη βία και τον λαϊκισμό. Ποιος να το έλεγε στις γενιές των αριστερών που τράφηκαν με τις αφηγήσεις της βίας του κράτους της Δεξιάς και την απέχθεια προς τον πληθωρικό λαϊκισμό του ΠΑΣΟΚ, πως σήμερα θα βρίσκονταν να απολογούνται και να παιδεύονται για αμαρτίες ξένων γονέων;

 
Η κατηγορία περί λαϊκισμού είναι ίσως η πιο ενδιαφέρουσα και κρίσιμη. Βεβαίως, η έννοια του λαϊκισμού ξηλώνεται για να χωρέσει όλα όσα μας καταμαρτυρούν οι αντίπαλοι μας, για την ακρίβεια οι κοινωνικοί μας εχθροί: έλλειψη προτάσεων, μη ρεαλιστική θέαση της πραγματικότητας, και κυρίως μη αποδοχή της αναγκαιότητας του Μνημονίου και των μέτρων που το συνοδεύουν. Θεωρούμαστε λοιπόν λαϊκιστές επειδή απαιτούμε να μην κοπούν οι μισθοί και οι συντάξεις, να μην διαλυθούν οι εργασιακές σχέσεις και να μην ιδιωτικοποιηθούν οι υπηρεσίες προσφοράς δημόσιων αγαθών. Επειδή δηλαδή, δήθεν, χαϊδεύουμε τα αυτιά του κόσμου και του τάζουμε πράγματα που δεν μπορούν να γίνουν. Πράγματι, αυτά που λέμε δεν μπορούν να γίνουν μέσα στο πλαίσιο των ασκούμενων πολιτικών. Δεν μπορούν να γίνουν όσο η προτεραιότητα δεν δίνεται στους όρους ζωής των ανθρώπων αλλά στο σχέδιο βίαιης απόσπασης του πλούτου από την κοινωνική πλειονότητα προς όφελος της κοινωνικής ελίτ, όπως γίνεται άλλωστε σε όλες τις κρίσεις. Δεν γίνονται αν δεν στεναχωρήσουμε τις τράπεζες και τους μεγαλοεργολάβους που περιμένουν να αρπάξουν κοψοχρονιά τη δημόσια περιουσία. Κανένας λαϊκισμός λοιπόν. Απλώς, ένα ριζικά διαφορετικό πολιτικό σχέδιο.

Από την άλλη πλευρά, είναι οι κοινωνικοί μας εχθροί αυτοί που πρέπει να μας εξηγήσουν κάποια πράγματα. Όταν παρουσιάζουν τα μέτρα ως μονόδρομο, όταν λένε πως δεν μπορούν να θέσουν όρους και «κόκκινες γραμμές» στην Τρόικα και κυρίως όταν τρομοκρατούν την κοινωνία διαρκώς με την απειλή της χρεωκοπίας και εσχάτως των μεταναστών, κρύβοντας πως το σχέδιο τους είναι ακριβώς η χρεωκοπία, δηλαδή η εσωτερική υποτίμηση, τότε δεν λαϊκίζουν; Ο λαϊκισμός έχει ως βασικά χαρακτηριστικά την ψευδολογία και το παιχνίδι με τα συναισθήματα του δέκτη. Η άσκηση τρομοκρατίας, η χρήση δηλαδή του αισθήματος του φόβου, είναι ένα κατεξοχήν μέσο λαϊκισμού. Διότι μετά από την πρόκληση πανικού ακολουθεί η εμφάνιση του ηγέτη (του Βενιζέλου, του Σαμαρά, του Παπαδήμου) ο οποίος έρχεται να καθησυχάσει το λαό (που ο ίδιος φόβισε!) και ως στοργικός πατέρας του έθνους να υποσχεθεί πως θα μας προφυλάξει από την καταστροφή αρκεί να τον εμπιστευτούμε τυφλά και να κάνουμε ό,τι μας υποδείξει. Λαϊκισμός λοιπόν δεν είναι μόνο το να λες ευχάριστα πράγματα. Μερικές από τις πιο γνωστές λαϊκιστικές φιγούρες της ιστορίας βάσισαν τη ρητορεία τους στον φόβο της καταστροφής, στην τρομακτική απειλή του εξωτερικού και εσωτερικού εχθρού.

 
Το να σπέρνεις λοιπόν φόβους για να θερίσεις ψήφους είναι καθαρός λαϊκισμός. Για την ακρίβεια, η μετατροπή των πολιτών σε μη-πολίτες διά της τρομοκρατίας των «μονόδρομων», άρα διά της στέρησης της δυνατότητας επιλογής και της αναγωγής της πολιτικής στην απόφαση του μεγάλου εθνοπατέρα, είναι μία από τις χειρότερες και πιο αυταρχικές μορφές λαϊκισμού. Θα μπορούσε να συμπυκνωθεί στη φράση «εγώ μόνο ξέρω το καλό σου και για να το πετύχω μπορεί να αποφασίσω ακόμη και να σε θυσιάσω». Πρόκειται για την πολιτική σχέση ηγεμόνα – υπηκόου, θυμίζει τη σχέση Θεού – πιστού. Μία σχέση που δεν αφήνει καθόλου χώρο σε κάτι που αυτά τα χρόνια βρέθηκε στα ματωμένα στόματα ανθρώπων σε όλες τις πλευρές του κόσμου: τη Δημοκρατία.

Τρίτη, 20 Μαρτίου 2012

«Βαλκανικός» φιλελευθερισμός: Ατελής, αφελής και επικίνδυνος

http://rednotebook.gr/details.php?id=5126

Η ταινία Βαλκανιζατέρ ήταν μία από τις πιο επιτυχημένες ελληνικές παραγωγές της τελευταίας δεκαετίας του 20ου αιώνα, μεταξύ άλλων επειδή κατάφερνε να αναδείξει μία σειρά στοιχείων που οι πιο πολλοί από εμάς αναγνώριζαν ως κοινούς τόπους των βαλκανικών λαών. Δεσπόζοντα μεταξύ αυτών κάποια στοιχεία που συγκροτούν την κυρίαρχη –και για εμάς τους ίδιους– εικόνα των Ελλήνων. Η έμπνευση, η πατέντα, το κόλπο και κυρίως ένας ιδιαίτερος τρόπος να μετασχηματίζονται τα πάντα σε «βαλκανικής» κοπής πράγματα και να εκφράζονται με ιδιαίτερους – και συνήθως μπερδεμένους, ευκαιριακούς και πρόχειρους – τρόπους.

Μεταξύ των όσων μετασχηματίζονται επί τω «βολικότερω» όταν περνάν τα σύνορα της Ελλάδας είναι μερικές φορές και οι πολιτικές ιδεολογίες, με τελευταία περίπτωση αυτήν την φιλελευθερισμού. Έχει επισημανθεί και παλιότερα πως το κόμμα της Ντόρας Μπακογιάννη είναι ένα εξαιρετικό δείγμα κουτσού φιλελευθερισμού. Είναι ένα κόμμα που επικαλείται τον φιλελευθερισμό, αλλά δεν ανοίγει κανένα από τα θέματα που παραδοσιακά βρίσκονται στην πολιτική ατζέντα των αντίστοιχων ευρωπαϊκών κομμάτων. Ούτε για την εκκοσμίκευση του κράτους και την απαγκίστρωση του από την εκκλησιαστική ανάμιξη μιλάει, ούτε προς τον εθνικισμό και τον ρατσισμό στήνει μέτωπο, ούτε τον διαχωρισμό μαλακών – σκληρών ναρκωτικών διεκδικεί, ούτε τα δικαιώματα των γυναικών και των ομοφυλόφιλων υπερασπίζεται. Προσαρμόζεται δηλαδή πλήρως στις ιδεολογικές ανοχές του δεξιού (κυρίως) φάσματος της ελληνικής κοινωνίας και στα αποθέματα πολιτικού προσωπικού που είχαν περισσέψει τη στιγμή της ίδρυσής του και δεν προβάλει ούτε καν αυτά τα ταξικώς ακίνδυνα, αρχικά τουλάχιστον, θέματα. Πόσο πολιτικά φιλελεύθερο κόμμα να κάνεις άλλωστε με στελέχη τον Μαρκογιαννάκη, τον Καλό και, μέχρι πρότινος, τον Κιλτίδη;

Στο πλαίσιο του «βαλκανικού φιλελευθερισμού» ο πολιτικός του φορέας δικαιούται να ανασύρει ακόμη και προτάσεις ακροδεξιάς πατέντας, όπως αυτή περί διευρυμένη οπλοχρησίας από την πλευρά των πολιτών, την οποία πρότεινε ο Γ. Καρατζαφέρης και υιοθέτησε γραπτώς ο Τάκης Μίχας, Γραμματέας Διεθνών Σχέσεων της Δημοκρατικής Συμμαχίας. Το ελάχιστο που μπορεί να κάνει κάποιος βλέποντας πως ένα κόμμα που, στα λόγια, υποστηρίζει τον εκσυγχρονισμό του κράτους με βάση τα ευρωπαϊκά πρότυπα, υιοθετεί μία θέση η οποία παραπέμπει σε παραδοσιακές κοινωνίες του 18ου αιώνα και στον πολιτισμό των όπλων του Νότου των ΗΠΑ, είναι να μιλήσει για αντίφαση. Μπορεί όμως να μιλήσει και για απλή και καθαρή βλακεία, την οποία προκαλεί ο ταξικός πανικός των ανθρώπων τα συμφέροντα των οποίων εκφράζονται από αυτόν τον πολιτικό χώρο.

Υποτίθεται πως η φράση «δρακόντειοι νόμοι» μας είναι οικεία ακριβώς επειδή για τους νόμους του νομοθέτη Δράκοντα στην Αρχαία Αθήνα έχουμε διδαχτεί ήδη από τα χρόνια του Δημοτικού. Διδαχθήκαμε, λοιπόν, την αποτυχία αυτών των νόμων, οι οποίοι, ακριβώς λόγω της υπερβολικής τους αυστηρότητας, οδήγησαν σε αύξηση των φαινομένων παραβατικής συμπεριφοράς. Αλλά και πάλι, δεν χρειάζεται ιστορική γνώση αλλά στοιχειώδης ψυχραιμία –και βεβαίως ανθρωπισμός– για να σκεφτεί κάποιος πως αν π.χ. οι διαρρήκτες γνωρίζουν πως οι κάτοικοι ενός σπιτιού πιθανότατα θα οπλοφορούν και θα τους χτυπήσουν, το πιθανότερο είναι πως θα πυροβολούν πάντα πρώτα οι ίδιοι! Επίσης, πόσο μυαλό χρειάζεται για να σκεφτεί κανείς πως αν σε συνθήκες κοινωνικής κρίσης δοθεί γενικευμένο δικαίωμα οπλοχρησίας, τότε θα βρεθούν εξοπλισμένες και ομάδες που επιδιώκουν την πρόκληση κοινωνικού χάους και την επιβολή αυταρχικών λύσεων;

Προφανώς εδώ η απάντηση δεν βρίσκεται ούτε στη μέτρηση της νοημοσύνης ή της πολιτικής οξύνοιας όσων αλλοφρόνων φιλελευθέρων τρέχουν να γραφτούν ομαδικά σε λέσχες σκοποβολής. Η ερμηνεία έχει να κάνει με τον ταξικό πανικό. Και την αδυναμία των ανθρώπων αυτών να δουν πέρα από τη μύτη τους, γιατί εκεί βρίσκεται μια λύση που δεν τους αρέσει καθόλου. Η αντιμετώπιση της παρανομίας με την επίλυση των κοινωνικών αιτιών της, άρα με την αναίρεση των προνομίων τους και το άνοιγμα μιας απειλητικής για αυτούς κοινωνικής προοπτικής. Και όσο η κρίση και οι φόβοι που τους δημιουργεί θα τους κάνει να αποφεύγουν με μανία τέτοιες σκέψεις, τόσο περισσότερο θα καταφεύγουν σε άλλες, εκκωφαντικά βλακώδεις. Κυρίως, όμως, ανεύθυνες και επικίνδυνες. Οι παράλογες αυτές θέσεις είναι ένας καλός δείκτης του πόσο στριμωγμένοι είναι οι φορείς της κυρίαρχης ιδεολογίας. Μας θυμίζουν όμως πάντα πως όταν κανείς βρίσκεται σε πανικό, μπορεί να γίνει καταστροφικός. Τι άλλο ανέδιδε το φασιστικό φαινόμενο στην Ευρώπη, πέρα από τη μυρωδιά του φόβου, πρωτίστως, των αστών;

Πέμπτη, 23 Φεβρουαρίου 2012

Crisis and the People in Greece

http://www.transform-network.net/en/home/article/crisis-and-the-people-in-greece.html

“They are not frightening us, they are just making us furious!”


The so-called negotiations between the Greek Government and the Troika (European Union – International Monetary Fund – European Central Bank) have come to the prescribed result. A cut on the minimum wage of 22% (and up to 40% for the rest), which means that people in Greece will have to live on a 400 Euro monthly income, combined with a 15% cut on the already extremely low pensions and the dismissal of 150.000 public servants, has been decided.

The announcement of the governments’ intentions created waves of rage in Greece and the General Confederation of Trade Unions called for a 48-hour strike. On Sunday, the day of the voting procedure, an enormous demonstration took place. Hundreds of thousands of demonstrators flooded all the streets around the Parliament. The provocative action on the side of the police forces (along with the propaganda of dominant media saying that the people gathered were not more than 20,000!) proved the governments’ fear of the people’s reactions and its decision to destroy the demonstration and terrorize the citizens. The first task was accomplished when police forces, after hours of terrorizing attacks against people in the nearby streets, without any excuse attacked the main body of the demonstration shooting gas bombs inside the blocks, causing many people to faint out, get injured or even suffer suffocation for a few moments. More than 50 demonstrators went to the hospitals, injured or with respiratory problems and once again the Internet was flooded with videos showing the police’s illegal actions. The second task though, was never accomplished. Especially when Mikis Theodorakis and Manolis Glezos, the two most prominent figures of contemporary Greek history, tried to enter the Parliament and suffered being attacked by the police forces, the demonstrators were furious. Theodorakis and Glezos finally managed to enter the hall of the Parliament, as they stated, “in order to look the members of Parliament straight in the eyes, now that they are preparing to vote for the death of Greece!”

During last week, officers of the EU were preparing this outcome with public statements, claiming that the minimum wage in Greece has to be reduced, since that of Portugal and Spain was even lower. Apart from the cynical admission that European workers have to be paid as little as possible, this statement also offers a great example of a misleading way of using the data. Equally crucial for the level of the Greeks’ living standards as the average salary (which in Greece far smaller than in the countries previously referred to) is the level of prices in the country, both of goods and services. This last figure is extremely higher than in almost all countries of the EU for a variety of reasons, having to do with the taxes that are imposed on goods and the malfunctions of the market and the creation of cartels. And in addition to these, the percentage of people working without insurance has been increasing tremendously up to 30%, as well as of those who work for less than the minimum wage.

The idea of the EU’s political leaders and bureaucrats is quite simple and rather old: “divide and rule” is their unofficial slogan, trying to turn European working classes against each other. Until now, this was also the case in Greece. At the beginning of the crisis the government and major media were stirring up resentment against public servants, claiming that their wages had to be reduced and a big percentage of them had to be dismissed. People seemed to be in favour of the idea because of the fact that a significant part of the country’s public sector has been staffed not through meritocratic procedures but through a clientelist system and because of various instances of inefficient operation of the public sector. Nevertheless, this has not resulted in a bigger or more costly public sector than those of most European countries. Parties of the Left had been warning that this procedure would not affect only public servants but private sector workers as well. For the past few months, when the effects of these policies showed, people did not seem willing to accept such measures. Even some headlines and paroles of the dominant media completely changed their stance from supporting the measures into condemning them.

No one left alone in the crisis
The realization that people share common interests has been boosted by the appearance of a variety of local initiatives called social solidarity networks, operating under the slogan “No one left alone in the crisis”. These initiatives are organized by citizens, sometimes with the participation of institutions – such as municipalities – both of left and non-left majorities. People are offering their work in these structures, not just as a form of charity but also as a way of helping themselves face the consequences of the crisis. Gathering food supplies for poor families, homeless people or even strikers, the creation of time banks, where people exchange services (for example, a doctor may offer his services twice a week and in exchange a maths teacher will offer lessons to his children etc), actions to prevent the electricity company from cutting the electricity supply from people who have not paid a new large tax on real property that was attached to the electricity bill in order to blackmail people, are just a few examples of the initiatives’ actions. These procedures are creating a completely new situation in Greece, teaching people that organizing social structures and functions, which is the actual meaning of politics, should not just be considered a responsibility of the experts, but an everyday task of everyone. And that contrary to the “divide and rule” of those in power, our own quote that is applied on our self organizing practices is “Together we stand”.


Upheaval of the political scene
The situation seems to have seriously affected how people perceive politics. A series of polls indicate that the political scene in Greece is dramatically changing. All of them show that the major Social Democratic Party of PASOK is being torn apart, going down from 44% in the national elections of 2009, to 10%. The Conservative Party of New Democracy is topping all polls but with a percentage as low as 30%, inefficient for an autonomous creation of a government. The third part of the coalition government, the populist, anti-immigrant, extreme right party of LAOS, also suffers the consequences of its decision to participate in it, having its percentages stuck to 5%. This is also the result of LAOS being the only example of an extremely neoliberal European extreme right-wing party, a fact which makes it incapable of a consistent political representation of the social strata most affected by the crisis.
Two more factors have to be considered. The first one is the rise of the extreme right neo-Nazi party Golden Dawn, which, according to some polls, could even enter the Parliament. This is the result of LAOS’s neoliberal agenda and the disappointment it caused to a part of its traditional voters. It is also a sign indicating that in the context of the crisis, the radicalization of people could also be of conservative character. The second factor is the rise of the Left. SYRIZA seems to be doubling its percentages, going from 5% to 13%. The Communist Party is also growing, reaching the same percentages as SYRIZA. Both are gaining votes from PASOK and, in a smaller amount, from New Democracy. The new interesting factor is the presence of the party of the Democratic Left, created by former members of Synaspismos and a mix of former members of PASOK, having the same, or in some polls even bigger, percentages as the rest of the Left.

The official expiration of the mandate of the current government is October 2013. Parties of the opposition (hypocritically including New Democracy, which participates in the government) ask for immediate elections. The proposal of SYRIZA, expressed constantly by its president, Alexis Tsipras, is the formation of a left government with a minimum programme of cancelling the Memorandum deal, increasing taxes on high incomes and big fortunes, renegotiating the debt by cancelling a part of it and imposing a 3-year-moratorium until the Greek economy manages to have a surplus. Both the Communist Party and the Democratic Left are rejecting this proposal. The Communist Party claims that there is no ground for such co-operation, because SYRIZA does not support the country’s withdrawal from the EU. At the same time the Democratic Left also rejects the proposal, on the grounds that SYRIZA is not fully supporting Greece’s participation in the EU! What is true, though, is that a government of the Left is not part of these parties’ strategy. The Communist Party, which recently adopted Stalin as its archetypical figure for the construction of Socialism, is dreaming of a classical type revolution that will lead to a “dictatorship of the proletariat” and a one-party system. The statement of its General Secretary, that a formation of a left government would only offer to the bourgeois class a period of time to reconstruct its political forces and regain power, is absolutely indicative of the party’s stand. The Democratic Left, on the other hand, is planning to participate in a government with PASOK or the new parties and groups that may emerge from it, in case of a split.
Thus, the scenery in Greece is rather complex and very conflictual at the moment. The only thing that is sure is that what will follow will depend strongly on peoples’ reactions. Both the actions of the government, as well as the stand of the parties of the Left after the elections will be affected by the mobilization of all types of movements and initiatives. At the same time with the attempt of the rulers of the political systems to reduce citizens’ ability to effect public policies, even of having a government formed by elections and not by the force of the Troika and the bargaining of three parties, public mobilizations and reaction towards this new authoritarian decisions is creating new types of opportunities for radical political outcomes. The streets of Greece are waiting to host our rage, our struggles and our hopes, once again. The bonds and visions that all those who participated in the large demonstration are now sharing proved to be much stronger than the fear that this government of the neoliberals, the bankers and the fascists is trying to impose on us. As one of the main slogans of the demonstrations was stating, “They are not frightening us, they are just making us furious!”

Δευτέρα, 13 Φεβρουαρίου 2012

Τούτες τις ώρες, δεν μένουν πολλά να ειπωθούν. Μένουν πολλά να γίνουν.

Όχι. Δεν μένουν πολλά. Μένει ένα. Να είμαστε εκεί. Εκεί που θα γραφτεί η Ιστορία. Εκεί που θα βρίσκεται η περηφάνεια μας. Εκεί που θα βρίσκεται ο αγώνας μας. Εκεί που θα βρεθούν μαζί το δικό μας βήμα με αυτών που πέρασαν από τα ίδια χώματα, που πάτησαν τους ίδιους δρόμους, που νίκησαν παλιά τα μεγάλα θηρία. Εκεί που κι άλλες καρδιές πέταξαν από φόβο κι από ελπίδα, που ηλεκτρίστηκαν από το πιο περίεργο μεθύσι, αυτό του αγώνα.

Θα κοιταχτούμε στον καθρέφτη. Όλοι και όλες. Θα φυλάξουμε μέσα στα μάτια μας δυο εικόνες από τη ζωή μας. Τη ζωή μας όπως είναι. Και τη ζωή μας όπως τη θέλουμε. Κι αν αυτές οι δύο έρθουν κοντά, θα μπορούμε να ξανακοιτάξουμε μπροστά μας. Εμάς και τους επόμενους. Στα μάτια. Με τη συγκίνηση του Ανθρώπου που έκανε αυτό που στη ζωή του έταξε για Μεγάλο Καθήκον.

Τούτες τις ώρες, δεν μένει τίποτα να πούμε ο καθένας μόνος του. Τέρμα οι μονόλογοι, γιατί είναι ίδιοι παραμιλητά. Όλα που έχουμε, θα τα πούμε μαζί. Και δεν θα είναι λίγα. Γιατί θα παίρνουμε τη ζωή και τη φλόγα του αγώνα ο ένας από τον άλλο.

Τούτες τις ώρες, λίγα μπορούνε πια να συγκινήσουν. Το Καθήκον πετάει από πάνω μας και τα ορίζει όλα. Λίγα λόγια μόνο, από την άλλη άκρη της γης. Λίγα λόγια από κάποιους που εχουν ζήσει χειρότερα, που έχουν πολλά νεκρά χαμόγελα να θυμούνται. Και που αύριο θα μας κοιτάνε με την αγάπη των συντρόφων.



Μήνυμα από την Γενική Σοσιαλιστική Συνομοσπονδία Εργαζομένων της Βενεζουέλας ,

Αδελφέ Ελληνικέ Λαέ

Συνάδελφοι, Σύντροφοι, companeros

Από το Καράκας της Βενεζουέλας σας απευθύνουμε θερμό συντροφικό και επαναστατικό χαιρετισμό. Τούτες τις ώρες ο Βολιβαριανός λαός της Βενεζουέλας είναι μαζί σας!

Γνωρίζουμε ότι οι αγώνες σας είναι δύσκολοι και άνισοι, αλλά ξέρουμε ότι οι λαοί πάντα έχουν την ακατανίκητη δύναμη να νικούν στις πιο αντίξοες συνθήκες. Ο δικός σας λαός έχει γράψει ιστορία. Θα γράψει και τώρα. Έχουμε καταφέρει μέσα από συνεχείς αγώνες να στείλουμε το νεοφιλελεύθερο εργαστήριο και την κρεατομηχανή που καταστρέφει τις κοινωνίες και τις παραδίδει στους τοκογλύφους, στους τραπεζίτες και στον ιμπεριαλισμό στο αποχωρητήριο της ιστορίας!

Εμείς στην χώρα μας και στη Λατινική Αμερική ανοίγουμε νέους δρόμους που βασίζονται στην αλληλεγγύη, στη αλληλοκατανόηση των λαών μας, στην ανάγκη, η παιδεία, η υγεία, η δημοκρατία να μην εμπόρευμα αλλά κοινωνικά αγαθά για το λαό, ώστε να έχουν πραγματικό περιεχόμενο, ώστε να μην υπάρχει ούτε ένας άστεγος, ούτε ένας άνεργος, ούτε ένα παιδι που να διψά για να κατακτήσει τη γνώση, τη τέχνη τον αθλητισμό και την ανθρωπιά και να μην μπορεί να το κάνει. Δεν ξέρουμε αν θα τα καταφέρουμε αλλά μέχρι τέλους θα αγωνιζόμαστε για αυτά τα πανανθρώπινα ιδανικά!

Χαιρετίζουμε τον ηρωικό αγώνα σας, την νικηφόρα σας ορμή!, το απαράμιλλο θάρρος σας!

Ζήτησε όποτε το κρίνετε να βοηθήσουμε με όποιο τρόπο μπορούμε και θα το κάνουμε!

Το έχετε ξανακάνει, δώστε στους λαούς του κόσμου την ελπίδα του αγώνα ξανά!

Ταράξτε τα λιμνάζοντα νερά της Ευρωπης του άγριου καπιταλισμού και τη βαρβαρότητας ώστε να ξαναβρεί τη ψυχή της και τα όνειρα της!

Δίωξε αυτούς που σας θέλουν προσκυνημένους!

Μπορείτε!

Ηasta la Victoria siempre!


























(βράδυ Σαββάτου, 11 Φεβρουαρίου 2012)

Τετάρτη, 11 Ιανουαρίου 2012

Αποκαταστάσεως το ανάγνωσμα, πρόσχωμεν…


Ας σκεφτούμε κάποιον που προσπαθεί να οργανώσει ένα βουνό από παλιά χαρτιά στα κατάλληλα συρτάρια. Όποιοι έχουν προσπαθήσει κάτι ανάλογο, ξέρουν πως όσο πιο γενικές είναι οι κατηγορίες μέσα στις οποίες οργανώνει κανείς το υλικό του, τόσο πιο εύκολη είναι η ταξινόμηση. Αν όμως το παρακάνει, όταν επιχειρήσει να ξαναβγάλει το υλικό του στο φως, εκεί καταλαβαίνει πως το σύστημα που είχε επιλέξει είναι τόσο χονδροειδές και απλουστευτικό, ώστε δεν του επιτρέπει να κάνει κάτι σοβαρό με τα στοιχεία του πέρα από το να τα φυλάει.

Προσπαθώντας να οργανώσει και να κλείσει τις ανοιχτές υποθέσεις που έχει με το παρελθόν του, στο ίδιο σφάλμα περιπίπτει και το ΚΚΕ. Και το οδηγεί εκεί ο σχηματικός και χονδροειδής τρόπος με τον οποίο η ηγεσία του βλέπει τα πράγματα και τον οποίο διαχέει στο κομματικό σώμα. Καλοί-κακοί, ήρωες-χαφιέδες, επαναστάτες-οπορτουνιστές. Οι πρόσφατες αποκαταστάσεις των Ζαχαριάδη, Βελουχιώτη και Βαβούδη δεν είναι παρά το επιστέγασμα της πολιτικής στρατηγικής του ΚΚΕ των τελευταίων είκοσι χρόνων. Πολλοί έκριναν ως υποκριτική την ταυτόχρονη αποκατάσταση των Ζαχαριάδη και Βελουχιώτη. Δεν θα συμφωνήσω. Στην εσωτερική λογική του ΚΚΕ, είναι απολύτως συμβατή η παρουσία των δύο στο ίδιο κάδρο. Ο Ζαχαριάδης δικαιώνεται ως Γραμματέας του ΚΚΕ, παρά τη σύγκρουση του με τον Βελουχιώτη. Ο τελευταίος, αν και, με βάση την τωρινή αντίληψη του ΚΚΕ, είχε δίκιο στην εναντίωση του στη Βάρκιζα, διαφωνώντας δημοσίως παραβίασε τις αποφάσεις του ΚΚΕ και την αρχή του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού. Για αυτό και αποκαθίσταται μεν πολιτικά, αλλά όχι και κομματικά. Καμία ασυνέπεια, καμία αντίφαση.

Το πρόβλημα είναι αλλού. Πρώτη αντίφαση, η κοινή παρουσία στο κάδρο των κομματικών ηρώων του Ζαχαριάδη και του Πλουμπίδη, ο οποίος εδώ και λίγο καιρό έχει επίσης αποκατασταθεί. Ο Πλουμπίδης, μια από τις πιο λαμπρές μορφές του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος, στιγματίστηκε από τον Ζαχαριάδη ως προδότης και αφέθηκε εκτεθειμένος στα χέρια του μετεμφυλιακού κράτους. Η κοινή τους παρουσία στο κομματικό μαρτυρολόγιο δεν δικαιολογείται κατά κανέναν τρόπο, παρά μόνο με την χονδροειδή διαχείριση του παρελθόντος στην οποία αναφερθήκαμε παραπάνω, βάζοντας δηλαδή τα σκουπίδια και τις λεπτομέρειες κάτω από το χαλί ή στριμώχνοντας τα όπως-όπως μέσα στα συρτάρια.

Η δεύτερη αντίφαση είναι πως η διαφωνία του Βελουχιώτη με τη Συμφωνία της Βάρκιζας θεωρείται σωστή. Αν η Βάρκιζα ήταν λάθος, όπως το ΚΚΕ λέει εδώ και καιρό, τότε θα πρέπει να μας πει τι άλλο έπρεπε να κάνει το κόμμα εκείνη την περίοδο. Και κυρίως, με ποια προοπτική. Διότι η Βάρκιζα αξιολογείται με ελαφριά καρδιά ως έγκλημα ή προδοσία (και όχι ως απλό λάθος τακτικής), μόνο αν αρνηθούμε να τη δούμε ως αυτό που ήταν, δηλαδή ως μια προέκταση της συνολικής στρατηγικής του ΚΚΕ εκείνη την περίοδο, η οποία δεν ήταν στόχευε στην επιθετική κατάκτηση της εξουσίας, αλλά στη μετατροπή του ΕΑΜ σε έναν πολιτικό σχηματισμό μέσα σε ένα αστικοδημοκρατικό καθεστώς και την πάλη μέσα σε αυτό. Αν το ΚΚΕ θεωρεί σήμερα πως κακώς έπραξε τότε η ηγεσία του και δεν επεδίωξε την ένοπλη κατάληψη της εξουσίας, καταρχάς οφείλει να το πει έτσι, αυτολεξεί. Και να ακυρώσει ένα μέρος της αποκατάστασης του Ζαχαριάδη, αφού και επί των ημερών του ακόμη, τα κείμενα του ΚΚΕ χαρακτήριζαν ως «συκοφαντία» το να του αποδίδεται πως με τον Εμφύλιο κάνει επανάσταση για να καταλάβει την εξουσία! Και ταυτόχρονα, θα πρέπει να αναιρέσει τη βασική θέση με την οποία «απολογείται» όλα αυτά τα χρόνια για τον Εμφύλιο, πως δηλαδή δεν επέλεξε το ίδιο τη σύγκρουση αλλά αναγκάστηκε να μπει σε αυτόν λόγω της Λευκής Τρομοκρατίας και της στάσης της αστικής τάξης και των Άγγλων.1 Θέση σωστή, αλλά που όταν εμφανίζεται ως γραμμή άμυνας για την κατηγορία περί στρατηγικής επιλογής της ένοπλης σύγκρουσης από το ΚΚΕ, κάπως μπερδεύει τα πράγματα. Τελικά, η ταξική πάλη της περιόδου έπρεπε ή όχι να κλιμακωθεί ένοπλα με στόχο την κατάληψη της εξουσίας; Αν δεν υπήρχε η λευκή τρομοκρατία, η ένοπλη πάλη δεν θα ήταν μια θεμιτή επιλογή για το ΚΚΕ; Θα έπρεπε να στοχεύσει στην κατάκτηση της εξουσίας με εκλογές; Ανοιχτά ερωτήματα, με τα οποία η ηγεσία του κόμματος δεν έχει αναμετρηθεί ακόμη ρητά.

Υπάρχει όμως άλλη μία ενδιαφέρουσα διάσταση στη στάση του ΚΚΕ το τελευταίο διάστημα. Αυτή που θα την ονόμαζα «εκκλησιαστική» και αφορά μια μεταφυσική διάσταση της αυτοεικόνας του. Η διαρκής ανάγκη να αποκαθιστά ή να αποπέμπει ανθρώπους από το σώμα του, μάλιστα προσδίδοντας, αφαιρώντας και ξαναπροσφέροντας την ιδιότητα του κομματικού μέλους σε νεκρούς ανθρώπους (αλήθεια, ο νεκρός στις δυτικές κοινωνίες και στον ορθολογισμό που πρεσβεύει η Αριστερά, δεν χάνει κάθε του ιδιότητα;) είναι ανιστόρητη (αφού κανείς δεν μπορεί να ρωτήσει τον Βελουχιώτη του 1945 αν θα επιθυμούσε να είναι σήμερα μέλος ενός κόμματος όπως το ΚΚΕ του 2011!) αλλά και θυμίζει την πρακτική της Εκκλησίας να αφορίζει και να αποπέμπει ανθρώπους από τους κόλπους της για να μην μιάνουν το σώμα της ή να τους επανεντάσσει αν κρίνει πως μετανόησαν ή πως είχαν αδικηθεί στην πρώτη τους κρίση. Πρακτική ειδικά της Καθολικής Εκκλησίας, η οποία μέχρι σήμερα αγιοποιεί ανθρώπους της, που όμως έχει νόημα μόνο επειδή η ίδια πιστεύει στη μετά θάνατον ζωή. Θυμίζει όμως και την Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία και τον ιστορικό της ρόλο.

Επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η (επίσημη) αντίληψη του Πατριαρχείου ήταν πως οι Οθωμανοί είναι μάστιγα από το Θεό και μέχρι να έρθει η ώρα που αυτός θα τους διώξει, κάθε επαναστατική προσπάθεια είναι πρόωρη, στρέφεται ενάντια στο θέλημα του και θα καταδιώκεται. Πόσο διαφορετική φαίνεται η στάση του ΚΚΕ, όταν περιφρουρεί τη Βουλή από όλες τις άλλες εκφράσεις του κινήματος (και δεν αναφέρομαι στους καταστροφολάγνους «μπάχαλους») για να μην κλιμακωθεί ο κοινωνικός αγώνας πριν την ώρα που θα δείξουν τα κομπιούτερ του Περισσού; Και κάτι ακόμη. Η Ορθόδοξη Εκκλησία πίστευε πως ναι μεν η οθωμανική κατάκτηση είναι μάστιγα, αλλά παράλληλα είναι και ένα δώρο του Θεού, αφού δια αυτής απομονώθηκαν οι ορθόδοξοι από τους «συγγενείς» καθολικούς χριστιανούς και έτσι αποφεύχθηκε κάποια μιαρή ένωση τους. Δεν χρειάζεται να πω κάτι παραπάνω για τους αστείους συμβολικούς παραλληλισμούς που μοιάζει να στήνει καμιά φορά η Ιστορία.

Αντιφάσεις, παλινωδίες, μεταφυσική και πολιτικές δεισιδαιμονίες. Με αυτά αναμετριόμαστε. Και αυτά πρέπει να λύσουμε για να έχει πολιτικό όφελος στο σήμερα η Αριστερά. Δηλαδή, εν τέλει, ο λαός. Αλλιώς, ας μείνει ο καθένας στη θανατηφόρα θαλπωρή της μοναξιάς του. Αλλά τότε η Ιστορία θα γράψει πράγματα, τα οποία μετά δεν θα μπορεί κανείς ούτε να εξωραΐσει, ούτε να δικαιολογήσει, όσες αποκαταστάσεις, αποπομπές και μνημόσυνα κι αν κάνει.




1 Ενδεικτικά: «Οι καταδιωκόμενοι ΕΑΜίτες-ΕΛΑΣίτες δεν είχαν άλλη επιλογή από το να βγούνε στα βουνά, από το να συγκροτήσουν τον ΔΣΕ. Κάθε άλλη επιλογή τους, κάθε άλλη επιλογή του ΚΚΕ, θα ήταν “σφάξε με αγά μ’ ν’ αγιάσω”». Βλ. «Ζωντανή η ψυχή, το μεγαλείο του ΔΣΕ», Ριζοσπάστης, 1.11.2009. Επίσης: «Ο εμφύλιος πόλεμος στην Ελλάδα επιβλήθηκε από το ντόπιο αντιδραστικό αστικό καθεστώς σε συμμαχία με τους Άγγλους ιμπεριαλιστές, αφού δεν μπορούσε διαφορετικά να εδραιωθεί η αστική εξουσία […] Η αστική προπαγάνδα στην ολομέτωπη επίθεσή της στο ΚΚΕ χρησιμοποιεί τη θέση του ΕΑΜ και του ΚΚΕ για αποχή από τις εκλογές το Μάρτη του 1946, ως στοιχείο που τεκμηριώνει ότι το ΚΚΕ επέλεξε το δρόμο της ένοπλης πάλης σε αντιπαράθεση με τις εκλογές […]». Βλ. «Η βαθιά αλήθεια για τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας 1946-1949. Η τρίχρονη εποποιία διδάσκει το σήμερα», από την ιστοσελίδα του ΚΚΕ (www.kke.gr). Στο ίδιο άρθρο υπάρχει και η φράση «Ιδιαίτερα για το ΚΚΕ πρέπει να τονιστεί ότι, εμμένοντας στις ειρηνικές μορφές πάλης, και, ταυτόχρονα, προωθώντας διστακτικά τον ένοπλο αγώνα, είχε καταστεί δέσμιο των αντιφάσεων της πολιτικής του, με αποτέλεσμα πολλές φορές να μην προλαβαίνει τις εξελίξεις, να μην είναι προετοιμασμένο αρκετά, για να τις αντιμετωπίσει, ούτε ικανό να υπολογίζει με ακρίβεια το συσχετισμό δυνάμεων και τις διαθέσεις του αντιπάλου», η οποία όμως δεν υποστηρίζει ρητά την ανάγκη ένοπλης κατάληψης της εξουσίας, αλλά μάλλον της έγκαιρης ένοπλης άμυνας.